कोट्यवधींचा स्वच्छतेवर खर्च, तरीही उघड्यावर कचरा! गोल्डन लिफ रिसॉर्टच्या कारभारावर प्रश्नचिन्ह

धुळे शहराच्या प्रवेशद्वारावरच दुर्गंधीचे स्वागत; भव्य हॉटेलच्या कचरा व्यवस्थापनाची चौकशी होणार का? महानगरपालिकेच्या कारवाईकडे लक्ष

एल्गार मराठी न्यूज 

धुळे | प्रतिनिधी

धुळे शहर स्वच्छ, सुंदर आणि दुर्गंधीमुक्त ठेवण्यासाठी धुळे महानगरपालिकेकडून दरवर्षी कोट्यवधी रुपयांचा खर्च केला जातो. शहरातील कचरा संकलन, वाहतूक आणि विल्हेवाट लावण्यासाठी कंत्राटदारांवर मोठी जबाबदारी सोपवली जाते. मात्र, शहराच्या प्रवेशद्वाराजवळच एखाद्या मोठ्या हॉटेलमधून निघणारा दैनंदिन कचरा उघड्यावर टाकला जात असल्याचा प्रकार समोर येत असेल, तर शहर स्वच्छतेच्या संपूर्ण व्यवस्थेवरच प्रश्नचिन्ह निर्माण होणे स्वाभाविक आहे. मुंबई-आग्रा आणि सुरत-नागपूर महामार्गाच्या प्रमुख चौफुलीजवळ, धुळे शहरात प्रवेश करताना डाव्या बाजूला असलेल्या प्रसिद्ध गोल्डन लिफ रिसॉर्टच्या शेजारील मोकळ्या जागेवर कचरा टाकला जात असल्याचे नागरिकांच्या निदर्शनास आले. या प्रकारामुळे परिसरात दुर्गंधी पसरत असल्याची तक्रार पुढे आली आहे.

भव्य हॉटेल, मोठे कार्यक्रम; पण कचऱ्याचे काय?

गोल्डन लिफ रिसॉर्ट हे परिसरातील प्रसिद्ध हॉटेल असून, येथे मोठमोठे कार्यक्रम, लग्नसमारंभ आणि विविध सामाजिक सोहळे आयोजित केले जातात. अशा कार्यक्रमांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर अन्नपदार्थ तयार केले जातात. कार्यक्रम संपल्यानंतर उरलेले अन्न, खाद्यपदार्थांचे अवशेष आणि इतर दैनंदिन कचऱ्याची योग्य पद्धतीने विल्हेवाट लावणे ही संबंधित व्यवस्थापनाची महत्त्वाची जबाबदारी आहे.

मात्र, संबंधित हॉटेलच्या शेजारील मोकळ्या जागेवर दैनंदिन कचरा आणि कार्यक्रमांनंतर उरलेले अन्न उघड्यावर टाकले जात असल्याचा प्रकार समोर आला आहे. या कचऱ्यामुळे परिसरात दुर्गंधी पसरत असल्याचे सांगितले जात आहे. शहराच्या प्रमुख प्रवेशमार्गालगत असा प्रकार घडत असेल, तर तो केवळ एका जागेपुरता मर्यादित राहत नाही; शहरात येणाऱ्या नागरिकांच्या अनुभवावर आणि परिसराच्या स्वच्छतेवरही त्याचा परिणाम होऊ शकतो.

‘आम्ही आधीपासूनच इथेच कचरा टाकतो!’

संबंधित परिसरातून काही नागरिकांनी पत्रकारांकडे दिलेल्या माहितीवरून गोल्डन लिफ रिसॉर्टचे कर्मचारी उघड्यावर कचरा टाकताना आढळून आले. त्यानंतर याबाबत विचारणा केली असता, कचरा टाकणाऱ्या महिलांनी आम्ही आधीपासूनच उघड्यावर येथेच कचरा फेकत असल्याचे सांगितले.

या उत्तरामुळे काही महत्त्वाचे प्रश्न उपस्थित होतात. जर हा प्रकार पूर्वीपासू

न सुरू असेल, तर संबंधित हॉटेलच्या कचरा व्यवस्थापनाची जबाबदारी नेमकी कोण पार पाडत आहे? कचरा संकलनासाठी अधिकृत व्यवस्था आहे का? हॉटेलमधून निर्माण होणारा ओला आणि सुका कचरा नियमानुसार वेगळा केला जातो का? तसेच, शेजारील मोकळ्या जागेवर कचरा टाकण्यास कोणाची परवानगी आहे का?

या प्रश्नांची उत्तरे संबंधित व्यवस्थापन आणि प्रशासनाकडून मिळणे आवश्यक आहे. केवळ कचरा टाकणाऱ्या कर्मचाऱ्यांपुरती जबाबदारी मर्यादित न ठेवता, कचरा व्यवस्थापनाची संपूर्ण साखळी तपासली जाणे गरजेचे आहे.

व्यवस्थापनाची जबाबदारी कोण घेणार?

या प्रकारासंदर्भात हॉटेलच्या मॅनेजरशी चर्चा केली असता, समाधानकारक उत्तर मिळाले नसून उडवाउडवीची उत्तरे देण्यात आले.

एखाद्या व्यावसायिक आस्थापनात मोठ्या प्रमाणावर कार्यक्रम होत असतील, तर त्यातून निर्माण होणाऱ्या कचऱ्याचे प्रमाणही अधिक असण्याची शक्यता असते. अशा वेळी कचरा उघड्यावर टाकून परिसरातील नागरिकांना दुर्गंधीचा त्रास होणार नाही, याची काळजी घेणे आवश्यक आहे. व्यावसायिक प्रतिष्ठा, मोठ्या कार्यक्रमांचे आयोजन आणि आलिशान सुविधा यांच्याबरोबरच पर्यावरणीय जबाबदारी आणि सार्वजनिक स्वच्छतेचे भानही जपले गेले पाहिजे.

एकीकडे कोट्यवधींचा खर्च, दुसरीकडे उघड्यावर कचरा!

धुळे महानगरपालिका शहरातील कचरा संकलन आणि स्वच्छतेसाठी मोठा खर्च करत असताना, शहरालगतच्या महत्त्वाच्या परिसरातच उघड्यावर कचरा टाकला जात असल्याची तक्रार पुढे येणे ही प्रशासनासाठी गंभीर बाब ठरू शकते.

महानगरपालिका सामान्य नागरिकांना स्वच्छतेचे आवाहन करते, रस्त्यावर कचरा टाकू नये म्हणून नियमांची अंमलबजावणी करते आणि सार्वजनिक स्वच्छतेसाठी कंत्राटदारांमार्फत व्यवस्था राबवते. मग मोठ्या हॉटेल्स, मंगल कार्यालये आणि इतर व्यावसायिक आस्थापनांच्या कचरा व्यवस्थापनावरही तितकेच लक्ष दिले जाते का, हा प्रश्न उपस्थित होतो.

स्वच्छतेची जबाबदारी केवळ महानगरपालिका किंवा कचरा संकलन करणाऱ्या कंत्राटदारांची नाही. कचरा निर्माण करणाऱ्या प्रत्येक आस्थापनाने त्याची योग्य विल्हेवाट लावणे आवश्यक आहे. त्यामुळे संबंधित ठिकाणाची प्रत्यक्ष पाहणी करून कचरा कुठून येतो, तो कोण टाकतो आणि त्याच्या विल्हेवाटीची अधिकृत व्यवस्था काय आहे, याची चौकशी प्रशासनाने करणे गरजेचे आहे.

महानगरपालिका कारवाई करणार की दुर्लक्ष करणार?

या प्रकरणात धुळे महानगरपालिकेच्या आरोग्य व स्वच्छता विभागाने संबंधित ठिकाणी प्रत्यक्ष पाहणी करावी, कचरा टाकला जात असल्याची खातरजमा करावी आणि नियमांचे उल्लंघन आढळल्यास नियमानुसार कारवाई करावी, अशी अपेक्षा आहे. आवश्यक असल्यास संबंधित हॉटेल व्यवस्थापनाकडून कचरा व्यवस्थापनाबाबतची माहिती मागवून, ओला-सुका कचरा वर्गीकरण, संकलन आणि विल्हेवाटीची व्यवस्था तपासली पाहिजे.

मात्र, या प्रकरणात प्रत्यक्ष पाहणी झाली आहे का, संबंधित हॉटेलला यापूर्वी सूचना देण्यात आल्या आहेत का किंवा कोणती कारवाई प्रस्तावित आहे, याबाबत अधिकृत माहिती उपलब्ध नाही. त्यामुळे प्रशासनाची भूमिका आणि हॉटेल व्यवस्थापनाचे स्पष्टीकरण समोर येणे आवश्यक आहे.

धुळे शहरात प्रवेश करतानाच नागरिकांना दुर्गंधीचा सामना करावा लागत असेल, तर शहराच्या स्वच्छतेविषयीच्या दाव्यांचे काय? मोठ्या व्यावसायिक आस्थापनांना स्वच्छतेच्या नियमांतून सूट आहे का? आणि नियम सर्वांसाठी समान असतील, तर त्यांची अंमलबजावणी प्रत्यक्षात कधी होणार?

शहर स्वच्छ ठेवण्यासाठी कोट्यवधींचा खर्च करणे महत्त्वाचे असले, तरी त्या खर्चातून प्रत्यक्ष स्वच्छता दिसणे अधिक महत्त्वाचे आहे. गोल्डन लिफ रिसॉर्टच्या शेजारी कचरा टाकला जात असल्याच्या तक्रारीची निष्पक्ष चौकशी करून धुळे महानगरपालिका योग्य ती कारवाई करणार का, की हा प्रश्नही दुर्लक्षित राहणार? आता नागरिकांचे लक्ष महानगरपालिकेच्या भूमिकेकडे लागले आहे.