धुळ्यात राजवाडे संशोधन मंडळातर्फे शरद पवारांचा कृतज्ञता सोहळा; इतिहास जपणाऱ्या संस्थांची उंची टिकवणे काळाची गरज

 

शताब्दी वर्षानिमित्त हिरे भवनात भव्य सोहळा; अनिल काकोडकर यांच्या हस्ते शरद पवारांचा सत्कार, राजवाडे मंडळाच्या विकासासाठी १० कोटी रुपयांची मदत देण्याचे पालकमंत्री जयकुमार रावल यांचे आश्वासन

एल्गार मराठी न्यूज 

प्रतिनिधी | धुळे

इतिहासाचार्य वि. का. राजवाडे यांनी भारतीय इतिहास संशोधनाच्या क्षेत्रात दिलेले योगदान अत्यंत मोलाचे असून, त्यांच्या नावाने कार्यरत असलेल्या संस्था इतिहासाचा अमूल्य वारसा जतन करण्याचे काम करीत आहेत. अशा इतिहास जपणाऱ्या संस्थांचा विकास होणे आणि त्यांची वैचारिक व संशोधनात्मक उंची टिकून राहणे ही काळाची गरज असल्याचे प्रतिपादन माजी केंद्रीय संरक्षण मंत्री शरद पवार यांनी केले.

शहरातील इ. वि. का. राजवाडे संशोधन मंडळाच्या शताब्दी वर्षानिमित्त हिरे भवन येथे आयोजित करण्यात आलेल्या शरद पवार यांच्या कृतज्ञता सोहळ्यात ते बोलत होते. कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी ज्येष्ठ अणुशास्त्रज्ञ डॉ. अनिल काकोडकर होते.

यावेळी पालकमंत्री जयकुमार रावल, खासदार अमोल कोल्हे, माजी विधानसभा अध्यक्ष अरुण गुजराथी, माजी मंत्री दिलीप वळसे पाटील, ज्येष्ठ नेते बाळासाहेब थोरात, स्वागताध्यक्ष अशोक जैन यांच्यासह विविध क्षेत्रांतील मान्यवर उपस्थित होते.

कार्यक्रमात ज्येष्ठ अणुशास्त्रज्ञ डॉ. अनिल काकोडकर यांच्या हस्ते शरद पवार यांचा स्मृतिचिन्ह देऊन सत्कार करण्यात आला. मान्यवरांच्या उपस्थितीत झालेल्या या सत्कार सोहळ्याने कार्यक्रमाला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले.

इतिहास जपणाऱ्या संस्थांना सर्वतोपरी मदतीची गरज : शरद पवार

शरद पवार यांनी आपल्या मनोगतात इतिहास संशोधन आणि वारसा संवर्धन करणाऱ्या संस्थांचे महत्त्व अधोरेखित केले. इतिहासाचार्य वि. का. राजवाडे यांनी इतिहास संशोधनाच्या क्षेत्रात मोठे कार्य केले असून, त्यांच्या नावाने कार्यरत असलेली संस्था हा ऐतिहासिक व वैचारिक वारसा जतन करण्याचे काम करीत असल्याचे त्यांनी सांगितले.

अशा संस्था केवळ इतिहासाची कागदपत्रे आणि संदर्भ जतन करत नाहीत, तर त्या समाजाला आपल्या भूतकाळाची ओळख करून देण्याचे महत्त्वपूर्ण कार्य करतात. त्यामुळे अशा संस्थांचा विकास जपला पाहिजे, त्यांची उंची टिकवून ठेवली पाहिजे आणि त्या अधिक सक्षम व मोठ्या होण्यासाठी समाजातील सर्व घटकांनी तसेच शासनानेही आवश्यक ती मदत केली पाहिजे, असे मत पवार यांनी व्यक्त केले.

राजवाडे मंडळाच्या विकासासाठी १० कोटी रुपयांचे आश्वासन

पालकमंत्री जयकुमार रावल यांनी आपल्या मनोगतात राजवाडे संशोधन मंडळाचे महत्त्व अधोरेखित करत संस्थेच्या विकासासाठी जिल्हा नियोजन समितीच्या (डीपीडीसी) माध्यमातून १० कोटी रुपयांची मदत देण्याचे आश्वासन दिले.

इतिहास म्हणजे केवळ जुन्या घटना आणि तारखांचा संग्रह नसून तो समाजाच्या प्रवासाचा आरसा असल्याचे त्यांनी नमूद केले. वर्तमानाचे मूळ समजून घेतल्याशिवाय भविष्याची योग्य दिशा ठरवता येत नाही. जवळपास शंभर वर्षांची परंपरा जपणारी राजवाडे संशोधन मंडळाची संस्था ही धुळे आणि महाराष्ट्राच्या वैचारिक विश्वाची मोठी संपत्ती असल्याचे ते म्हणाले.

या संस्थेने अनेक ऐतिहासिक कागदपत्रे, ग्रंथ, संदर्भ आणि संशोधनाची परंपरा जतन केली आहे. त्यामुळे ही संस्था केवळ एक वास्तू नसून महाराष्ट्राच्या इतिहासाची एक प्रकारची ज्ञानगंगा आहे. अशा संस्थेच्या संवर्धनासाठी आणि विकासासाठी आवश्यक ती मदत केली जाईल, असे आश्वासन पालकमंत्री रावल यांनी दिले.

ऑनलाइन प्रणालीद्वारे नितीन गडकरी यांच्या शुभेच्छा

केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांनी ऑनलाइन प्रणालीद्वारे कार्यक्रमाला शुभेच्छा दिल्या. राजवाडे संशोधन मंडळाने दुर्मिळ आणि महत्त्वपूर्ण ऐतिहासिक संशोधनाचा वारसा जतन करण्याचे कार्य केले असल्याचे त्यांनी नमूद केले.

इतिहासाचा अभ्यास केल्यास भविष्याचा वेध घेण्यास मदत होते. त्यामुळे अशा संस्थांनी जपलेला ज्ञानाचा आणि संशोधनाचा वारसा नवीन पिढीपर्यंत पोहोचणे आवश्यक आहे. राजवाडे संशोधन मंडळाने धुळे शहराची एक वेगळी ओळख निर्माण केली असून, अशा संस्थांना आवश्यक ती मदत करून त्यांचे संवर्धन केले पाहिजे, अशा शुभेच्छा गडकरी यांनी दिल्या.

संस्था, व्यक्ती, पायाभूत सुविधा आणि तंत्रज्ञान ही देशाची बलस्थाने : काकोडकर

कार्यक्रमाचे अध्यक्ष ज्येष्ठ अणुशास्त्रज्ञ डॉ. अनिल काकोडकर यांनी राष्ट्राच्या प्रगतीसाठी चार महत्त्वपूर्ण घटक अधोरेखित केले. पुढारलेल्या समाजातील चांगल्या संस्था, उत्कृष्ट कार्य करणाऱ्या व्यक्ती, सक्षम पायाभूत सुविधा आणि आधुनिक तंत्रज्ञान ही देशाची प्रमुख बलस्थाने असल्याचे त्यांनी सांगितले.

या चार अंगांनी समाज आणि राष्ट्राची प्रगती साधता येते. त्यामुळे चांगले काम करणाऱ्या संस्था आणि व्यक्तींना प्रोत्साहन देणे आवश्यक असून, अशा संस्थांची राष्ट्रनिर्मितीमध्ये अत्यंत महत्त्वाची भूमिका असते, असे काकोडकर म्हणाले.

संस्था टिकवून ठेवणे, त्यांचे जतन करणे आणि त्यामध्ये सातत्याने संशोधनाची प्रक्रिया सुरू ठेवणे आवश्यक आहे. संशोधनातून समाजातील बदल, स्थित्यंतरे आणि विकासाची प्रक्रिया समजून घेण्यास मदत होते, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.

पवारांनी शंभरहून अधिक संस्थांना मदत केली : अशोक जैन

स्वागताध्यक्ष अशोक जैन यांनी आपल्या स्वागतपर भाषणात शरद पवार यांच्या सामाजिक आणि संस्थात्मक योगदानाचा गौरव केला. शरद पवार यांनी राजवाडे संशोधन मंडळासह गांधी रिसर्च सेंटरसारख्या शंभरहून अधिक संस्थांना विविध प्रकारची मदत केली असल्याचे त्यांनी सांगितले.

महत्त्वाचे म्हणजे, या मदतीबाबत शरद पवार यांनी कधीही स्वतःचे श्रेय किंवा स्वारस्य दाखवले नाही. विविध सामाजिक, शैक्षणिक, संशोधनात्मक आणि वैचारिक संस्थांना बळ देण्याचे त्यांचे योगदान निःस्वार्थ स्वरूपाचे राहिले आहे. त्यांच्या या योगदानाबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करण्याची संधी म्हणून हा सोहळा आयोजित करण्यात आल्याचे जैन यांनी सांगितले.

मान्यवरांच्या उपस्थितीत उत्साहपूर्ण सोहळा

कार्यक्रमाच्या प्रारंभी स्वागताध्यक्ष अशोक जैन यांनी उपस्थितांचे स्वागत केले. कार्याध्यक्ष संजय मुंदडा यांनी प्रास्ताविकातून कार्यक्रमाची भूमिका स्पष्ट केली. राजवाडे संशोधन मंडळाची वाटचाल, कार्य आणि योगदान याचा परिचय मंडळाचे अध्यक्ष प्रकाश पाठक यांनी करून दिला.

शरद पवार यांच्या सत्कारासाठी तयार करण्यात आलेल्या मानपत्राचे वाचन कथाकथनकार रेखा मुंदडा यांनी केले.

राजवाडे संशोधन मंडळाच्या शताब्दी वर्षानिमित्त आयोजित करण्यात आलेल्या या कृतज्ञता सोहळ्यात इतिहास, संशोधन, सामाजिक कार्य आणि राष्ट्रनिर्मितीतील संस्थांची भूमिका यावर मान्यवरांनी विचार मांडले. शरद पवार यांच्या दीर्घकालीन सामाजिक व संस्थात्मक योगदानाचा गौरव करताना राजवाडे संशोधन मंडळाच्या भविष्यातील विकासालाही या कार्यक्रमातून नवी दिशा मिळाल्याची भावना उपस्थितांनी व्यक्त केली.